Classic Beauties

Goethecampagne Goethe in de Campagna door Johan Heinrich Wilhelm Tischbein.
Städel Museum, Frankfurt am Main

Kennst Du das Land wo die Zitrone blühn,
Im dunklen Laub die Goldorangen glühn...

Toen ik deze versregels van Goethe als vijftienjarige tijdens de Duitse literatuurles voor het eerst hoorde, zat ik als bedwelmd op mijn stoel. Het zijn verlokkende klanken die mij deden dromen van de verre, warme landen over de Alpen. In de achttiende eeuw, toen Goethe aan het door protocollen verstijfde hof van de groothertogen in Weimar was verbonden, werd het verlangen naar het zuiden in hem op een dag te sterk. In de nacht stapte hij heimelijk in een postkoets en snelde met een minimum aan bagage naar het zuiden, de schoonheid en vrijheid tegemoet. Verlost van plichten en beperkingen.
Goethe was zeker niet de eerste die een Grand Tour ondernam, Lord Byron zwierf in vervoering door het nachtelijke Rome en deed er in zijn poëzie verslag van. Een stoet van romantische zielen volgde hen.
Nu is er in de Hermitage aan de Amstel een tentoonstelling aan dit thema gewijd met de titel Classic Beauties. Te zien tot 27 januari 2019.

classicbeautiescatalogus

 

Zwelgen in zuidelijke schoonheid

Koningin Anna Pavlovna ondernam in 1846 met een rijk gevolg maar zonder haar man Willem II een Grand Tour naar Italië. Haar dochter prinses Sophie die haar begeleidde hield een reisdagboek bij vol pittige details, dat de kern vormt van een essay dat ik in de mooi uitgevoerde catalogus van de tentoonstelling schreef. Mijn bijdrage is getiteld: Zwelgen in zuidelijke schoonheid. Er is ook een Engelse versie van het boek verschenen. Prijs: 29,95 euro (uitgeverij Waanders).

Hebe en La Danseuse

eb928d70 51f2 4510 ab29 c4a5aed9bdc2Foto: Marie-Louise Loomans

Er zijn in de kabinetten veel mooie schilderijen en gravures te bewonderen van o.a. Angelika Kauffmann, Mengs, Panini, Palladio, Hubert Robert, Tischbein en Piranesi. Hoogtepunt vormt een bezoek aan de grote, ovale zaal. Ik liep niets vermoedend naar binnen en opeens bevond ik me tussen goden en godinnen; witmarmeren beelden van de Italiaanse beeldhouwer Antonio Canova (1757-1822). De jonge, schijnbaar gewichtsloze gestalten zijn van een volmaakte schoonheid en bijna allemaal even groot zodat het een feeëriek volk lijkt. Omdat ze worden omsloten door een machtig decor van Italiaanse gravures, lijkt het of je in de buurt van het Colosseum loopt te wandelen. De illusie wordt nog versterkt door ingenieuze lichteffecten; soms glijdt er een nazomerwolkje langs de zon waardoor de witmarmeren goden uit de Oudheid even tot leven komen.

HortenseGerardHortense portret op achttienjarige leeftijd door Gerard

Hebe, de schenkster der goden, lijkt van haar voetstuk te zweven met een vergulde schenkkan in de sierlijk opgeheven hand. Naast haar trippelt La Danseuse die in opdracht van Joséphine de Beauharnais in 1805 door Canova is gemaakt. Ik werd opnieuw getroffen door haar gelijkenis met Hortense de Beauharnais. Deze dochter van de keizerin danste en regisseerde spraakmakende balletten aan het keizerlijk hof. Haar stiefvader Napoleon noemde haar Terpsichore (Terpsichore is de muze van de dans). Hortense danste licht en elegant. Maar dat verleerde ze toen ze als koningin van Holland met haar tirannieke echtgenoot Lodewijk in het sombere Paleis op de Dam kwam te zitten. U kunt er over lezen in mijn biografie: 'Hortense de vergeten koningin van Holland' dat vorig jaar een 9de druk kreeg.

Lezing op zaterdagmiddag 27 oktober en EXTRA op zaterdag 20 oktober

N.Sk 16 Canova Hebe 2 MdBHebe, godin en schenkster van de goden op de Omlympus

Op zaterdagmiddag 27 oktober en zaterdag 20 oktober om 14.00 uur zal ik in de aula van de Hermitage opnieuw een lezing met powerpointbeelden houden, die de titel draagt van het artikel in de catalogus: 'Zwelgen in zuidelijke schoonheid'. Voor de bezoekers die een entreeticket hebben gekocht is de lezing gratis toegankelijk. Alle titels die uitgeverij Meulenhoff van me heeft uitgegeven zijn in de museumshop van de Hermitage verkrijgbaar. Na afloop zal ik mijn boeken en de catalogus graag voor u signeren.

80 jaar OORLOG

80jaaroorlog


Toen ik mijn boeken over 'De vrouwen van Willem van Oranje', 'Maurits zoon van de Zwijger' en 'Frederik Hendrik en Amalia van Solms' (gebundeld in 'Dageraad van Oranje Nassau') documenteerde en schreef, heb ik meer dan veertien jaar in de tijd van de Tachtigjarige oorlog geleefd. Dat ging verder in mijn boek 'Anton Mor hofschilder van Karel V' en natuurlijk blijven die historische figuren me overal volgen.
Nu in 2018 de oorlog 450 jaar geleden begon (1568), wordt er op allerlei manieren aandacht aan besteed. Met het portret van Willem van Oranje door Anton Mor voorop. De NTR heeft er een levendige zevendelige TV serie van gemaakt waar ik een bijdrage aan heb geleverd. Ik zit in de eerste aflevering op 28 september (herhaling 29 september).

046aAfbeelding: Margaretha van Parma door Anton Mor

Voor de eerste aflevering over Margaretha van Parma bezochten we met de cameraploeg op een stormachtige, natte dag het Koninklijk Paleis in Brussel. Het staat op de plek waar zich in de 16de eeuw het paleis van keizer Karel V bevond. Diep onder de grond ligt nog de duistere ruïne van de troonzaal waar hij in 1555 troonsafstand deed, steunend op de schouder van de nog jonge Willem van Oranje. Tijdens een rondleiding door het paleis kun je er nog komen. Huiveren maar.

039Afbeelding: Portret van Willem van Oranje door Anton Mor uit het jaar van de troonsafstand: 1555

Toen ik na afloop van de draaidag door een taxi werd opgehaald, vroeg de chauffeur me bij het zien van de cameraploeg uit welk land ik kwam. Ik antwoordde: ' Uit Nederland' waarna hij de raampjes liet zakken, iets op zijn schermpje intoetste en het volgende ogenblik bulderde het Wilhelmus van Nassauwe door de straat! Ik denk niet dat mijn hilarische aftocht zal worden uitgezonden. Op 28 september kunt u het zelf zien.

Uitzendingen:
U kunt de serie zien op alle vrijdagavonden van 28 september t/m 9 november om 21.05 uur bij NTR op NPO 2. Wie een uitzending van de zevendelige serie mist kan op de zaterdagmiddagen kijken naar de herhalingen. Of ga naar Uitzending gemist.
Reactie uit de pers: '80 jaar oorlog is historische televisie van een niveau dat je zelden ziet: een must see zonder voorbehoud"  NRC Arjen Fortuin

Walther von Goethe in Amersfoort en München

kleinewalther         kleinewolfgang           

De geniale Johan Wolfgang von Goethe had een zoon August die tijdens zijn Grand Tour roemloos overleed. Op zijn grafzerk in Rome staat slechts FILIUS GOETHE. Diens beide zonen Walther en Wolfgang zouden volgens hun Apapa later beroemd worden: de oudste als componist en de jongste als schrijver en dichter. Maar het liep uit op bittere teleurstellingen. Wolfgang liet na zijn overlijden een papier na waarop zijn laatste, treurige gedicht staat geschreven dat zijn hele bestaan samenvat:

Ich stehe stets naneben
Und trete niemals ein
Ich möchte einmal leben
Und möchte einmal sein.

Walther kreeg als puber pianolessen van de grote Felix Mendelssohn die hem kwelde en vernederde wegens zijn middelmatigheid. Walther noemde hem venijnig Vampir Felix. Hij vond waardering bij zijn vriend Robert Schumann die zijn Bündlertänze aan hem opdroeg. Walther schreef een aantal romantische liederen, wat opera's en andere klavierwerken. Ik ontdekte ze tijdens archiefonderzoek in Düsseldorf. Walther werd de boezemvriend en kamerheer van Carl Alexander groothertog van Saksen Weimar Eisenach, de echtgenoot van Sophie. Hij respecteerde deze Oranjeprinses zozeer dat hij de gehele literaire erfenis van zijn beroemde grootvader aan haar naliet. Lees hierover het artikel dat ik in nr 1 2018 van het GM (Geschiedenis Magazine) aan haar wijdde.

TheraPaulaPaula Bär-Giese en Thera Coppens na het concert in de Kloosterkerk in Den Haag

Paula Bär-Giese vertolkte met haar prachtige stem zijn werk bij de presentatie van mijn boek 'Sophie in Weimar. Een Oranjeprinses in Duitsland' dat dit jaar een 5de druk kreeg.
Nu is Paula gevraagd om op zondagmorgen 28 oktober om 12.00 uur op te treden in het Bayerisches Nationalmuseum in München (organisatie: Dr. Sybe Wartena Referent fúr Möbel und Musikinstrumente. Prinzregentenstrasze 3 München telefoon + 49 0 89 21124272 fax + 49 0 8921124303)

Concert en lezing in Amersfoort

Op donderdagavond 18 oktober om 20.00 uur houdt Paula Bär-Giese een try-out in de Lutherse kerk Langestraat 61 in Amersfoort. Ze zingt en speelt werken van Walther von Goethe en tijdgenoten: Felix en Fanny Mendelssohn, Robert Schumann, Johannes Brahms en Franz Liszt.
Voorafgaand aan het concert houd ik een inleiding over het tragische leven van Walther von Goethe. De toegang is gratis maar er wordt na afloop een collecte gehouden voor het behoud van de mooie, kleine kerk die in de drukke winkelstraat van de stad een culturele oase vormt. Zie Lezingenagenda.

Rembrandt in Edinburgh

Rus

               Rembrandt

 

De plotselinge commotie rond de ontdekking van alweer een nieuwe Rembrandt gaat in ons land vooraf aan het komend Rembrandtjaar. In de National Gallery of Scotland in Edinburgh hebben ze als opmaat al een tentoonstelling gewijd aan Britan's discovery of the master. De samenstellers geven een mooi beeld van de grote invloed die de Hollandse meester had op de kunstmarkt en de kunstenaars in Groot-Brittannië. Onder de voor mij soms onbekende schilderijen en prenten uit Engelse kastelen en landhuizen zag ik dit portret van Fabian Smith: Agent for the english merchants to the emperour of Mvskovia. Deze meneer Smith had zo'n prachtige Russische tronie dat Rembrandt er een goed gelijkende ets van maakte. De tentoonstelling in Edinburgh is nog te zien tot 14 oktober 2018.

Manet in Haarlem en Amsterdam

leonfluitspelerAfbeelding: Le Fifre door Edouard Manet. Musée d'Orsay Parijs

Sinds de publicatie van mijn boek 'Suzanne en Edouard Manet' in oktober 2014 (inmiddels 3de druk), verschijnt er telkens verbluffend nieuws over de grote Parijse schilder. Zo verwierf het Louvre in Abu-Dhabi een spectaculair meesterwerk dat tijdelijk naar dit verre filiaal van het Louvre zal verhuizen. Het is het portret dat Edouard schilderde van Léon Koëlla, zoon van Suzanne en l'artiste muscicien als 'Le Fifre' (de fluitspeler).
Nederland blijft wat Manet betreft achter bij de buitenlandse musea. We hebben geen olieverfschilderij van hem en er is nog steeds geen grote overzichtstentoonstelling van zijn werk in ons land te zien geweest.
Maar nu verblijdt het Frans Halsmuseum ons met de aankondiging van de tentoonstelling: 'Frans Hals en de modernen' met als ondertitel: 'Het nog nooit vertelde verhaal van Manet, Van Gogh en andere 19de eeuwse kunstenaars'. Voor Edouard vormden zijn bezoeken aan het geboorteland van zijn geliefde Suzanne Leenhoff een bron van inspiratie. Hij zag schilderijen in het Frans Halsmuseum in Haarlem en het Rijksmuseum (beide collecties waren toen op andere locaties te zien) en onderging de invloed van de Hollandse meesters.
Als spectaculair cadeau werd vlak voor de tentoonstelling een schilderijtje van Manet teruggevonden dat hij in Haarlem schilderde (1872) na het zien van De regentessen van het Oudemannenhuis van Frans Hals. Het is een kleine kopie van 46 X 32 centimeter en het geeft in elke verfstreek zijn bewondering weer voor de grote meester uit de Gouden eeuw die hem zo inspireerde.

manethaarlem
Het Rembranthuis in Amsterdam verkondigt eveneens Manet-nieuws. Er komt een interessante tentoonstelling aan: 'Rembrandt in Parijs. Manet, Méryon, Degas en de herontdekking van de etskunst (1830-1890)'. Vanaf 21 september 2018 al te zien.

Klim naar de hemel

Op de vorige aflevering van 'Nieuws' op mijn website schreef ik enthousiast over de viering van het 500 jarig bestaan van de Grote Kerk in Alkmaar en de spectaculaire gewelfschilderingen door Van Oostsanen. Sinds 8 oktober is het niet meer mogelijk om de Klim naar de hemel te maken. Vanaf nu moet u met uw hoofd in de nek naar de gewelfschilderingen kijken die Jacob van Oostsanen er schiep. Of kijk even op de mooie youtube:

Volgend boek

Tentoonstellingen openen en sluiten en ondertussen graaf ik als een mol steeds dieper door de historie en verzamel glinsterende schatten. Ik werk er al ruim vier jaar aan en nu is het einde nabij. Lees deze website dan bent u steeds op de hoogte van mijn reis door de tijd. Volgend jaar mag u met me mee, ik beloof u – zonder overdrijving – vele wonderen.

Thera Coppens september 2018

PS
Over de biografie Lucebert van mijn man Wim Hazeu kunt u alles op zijn website www.wimhazeu.nl lezen.

Zie ook: historisch toerisme

Thera Coppens

OmslagSuzanne
Lezingenagenda

Nieuwe gasten melden zich aan

Toekomst Historisch Toerisme Bureau

U kunt ons volgen op Facebook

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

 OmslagSuzanne

OmslagSuzanne      OmslagSophie      omslaghortense      OmslagMarieCornelie

E OmslagSuzanneHistorisch Toerisme Bureau

zilverenkoets2

 Tromplaan 7A 3742 AA Baarn T. 035 5422091 E. This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Go to top