Zoals ik beloofde is er een nieuw boekje van me verschenen op Allerzielen 2 november 2025. Geen historisch werk, geen notenapparaat en geen jaartallen. Maar wel veel geklets vam de zwarte vogel die zijn eigen naam zegt: Tja!
Het verhaal ontstond toen ik lang geleden op de wand van de gotische Walburgiskerk in Zutphen een afbeelding van een dodendans zag. Na het overlijden van Wim in juli 2024 kreeg ik van de Nicolaaskerk in Baarn opdracht om een troostend boekje te schrijven voor kinderen over dood en begrafenis. En ik kon er meteen aan beginnen. De rouw was vers, zie In Memoriam Wim Hazeu, en de zwerm kauwtjes in mijn tuin die ik elke dag voer droegen het verhaal aan.
Alle kinderen krijgen vroeg of laat te maken met de dood.
Voor Pieter is dat een dode duif die zomaar op straat ligt. Dat is raar duiven horen in de lucht te vliegen. Wordt die duif dan nooit meer beter?
Dan komt er een kauwtje tevoorschijn, een zwarte vogel die alles weet van verlies en rouw.
Hij vliegt met de kinderen door het hele verhaal en bemoeit zich overal mee.
Tja, dood is doodgewoon, zegt hij. Maar Pieter piekert 's nachts in bed over zeerovers die elkaar doden, over games met boeven en pistolen, over ridders en cowboys. In werkelijkheid is de dood geen spelletje.
En kan zijn poes ook doodgaan?
Tja! Ook jouw poes.
Tja! vertelt op zijn eigen, grappige manier over de lange stoet van hanen, schildpadden, giraffen, slangen en goudvissen. Allemaal zijn ze op weg naar het einde. Allemaal gaan ze op een dag dood. Net als alles wat leeft.
Zo worden de kinderen op een speelse manier naar de dood van de mensen geleid. En naar het verdriet dat daarop volgt. Juf Sandra vertelt op school over God en de hemel. Er zijn ook kinderen in de klas die thuis andere dingen leren. Tja! vliegt door het sprookje dat altijd en in alle culturen hetzelfde eindigt.
Wat voor iedereen gelijk blijft is het gemis. Hoe kun je dan verder leven?
Tja! weet overal wel een oplossing voor.
Hij rijdt mee op de zwarte auto die naar de begraafplaats gaat.
Na die dag komt hij terug en laat de kinderen zien hoe je met rouw kunt omgaan.
Je kunt briefjes naar de hemel sturen aan de staart van een vlieger.
Maar ooit moet je ook dat loslaten en het kauwtje knipt met zijn scherpe snavel het touw door dat leven en dood verbindt.
Dit speciale boekje is te koop voor € 12.50 en kan worden besteld bij This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Tja! 39 pagina's in kleur.
Voor kinderen vanaf 6 jaar
De illustraties
Eduard Manet keerde weer terug in mijn leven toen ik tekeningen begon te maken van de kauwtjes in mijn tuin, op het muurtje, op de kliko, in de hemel. Er woedde een felle concurrentiestrijd met Manet want hij publiceerde in 1876 illustraties bij het beroemde gedicht The Raven van Edgar Allen Poe.
Le Corbeau door Edouard Manet
Manets vriend, de dichter Mallarmée, vertaalde het in het Frans. Le Corbeau bevat meesterlijke afbeeldingen van de zwarte vogel die al sinds mensenheugenis de verkondiger is van de dood. De hele vogelfamilie doet er aan mee. Maar in de versie van Manet zijn ze zo levend dat ze bijna van het papier vliegen. Manet was opnieuw mijn leermeester. Zijn zwarte vogel heeft een ziel.
Er hangt iets van lente in de klas..
Nederlandstalige onderwijsgedichten vanaf de dertiende eeuw tot nu
Wat een heerlijk boek! Een prachtig cadeau voor iedereen die in het onderwijs werkt. En alle andere liefhebbers van poëzie. De samenstellers van de bundel hebben het overzicht van onze vaderlandse literatuur in vijf periodes verdeeld. Elk tijdvak wordt toegelicht en de vele dichters krijgen een korte biografie.
Bij de middeleeuwen kom ik o.a. Diederik van Assenede tegen, die mooi dichtte over het onderwijs in zijn berijmde roman Floris en Blancefloer. Voor mij extra opwindend omdat hij de klerk was van Margaretha Gravin van Vlaanderen Prinses van Constantinopel.
De samensteller vermeldt: 'Opvallend is zijn acceptatie van cognitief onderwijs voor meisjes wat in die 'dagen practisch ondenkbaar was omdat men vond dat meisjes geen intellectuele scholing behoefden'.
Muurschildering in het stadhuis van Kortrijk:
Diederik van Assenede leest Margaretha en haar schoondochter Beatrix voor uit zijn Floris en Blancefloer
In het volgende tijdperk springen Vondel en Huygens er uit, dichters wier werken je elk schoolkind gunt. En dan stappen we via Jan Pieter Heye en veel anderen naar de twintigste en eenentwintigste eeuw. Er valt zoveel te ontdekken, om te glimlachen en je te verbazen! Er zijn ook twee gedichten van mij opgenomen: Laatste uur en: Openbaar vervoer: blz 575
Het lijvige gebonden boekwerk met leeslinten zoals het hoort telt 877 blz. en deze schat aan poëzie kost toch maar 30 euro. Uitgeverij Noordboek. Redactie Theo Magito en Henk Sissing.
En tot slot: De verstilde tentoonstelling over De geboorte van de moderne beeldhouwkunst met werken van Brancusi sluit op 18 januari . Nog even te zien in het Hart museum Amsterdam. Op 23 januari doet het transparante werk van Jan Dibbets daar zijn intrede. Ik zie er naar uit!
Onvergeteljk mooi.
We zijn al bijna gewend aan de transformatie van Museum Hermitage aan de Amstel in het Hart museum. Ernst Veen die het museum oprichtte schreef er een openhartig boek over (uitgeverij Waanders). Ik was bij de presentatie in de Nieuwe Kerk op de Dam. Een emotionele gebeurtenis die een hoogtepunt bereikte toen Ernst Veen de eerste exemplaren uitreikte aan zijn kleinzonen. Hij sprak de hoop uit dat er voor hen betere tijden zullen uitbreken voor de betrekkingen tussen de Hermitage in Sint Petersburg en ons museum aan de Amstel.
Een paar weken eerder hield ik in de Nieuwe kerk een voordracht over prins Maurits wiens 400e sterfjaar samenviel met de 750ste verjaardag van Amsterdam. Herdenkingsjaar 2025 is afgesloten. In het Nieuwe jaar wachten ons andere bijzondere herdenkingen.
Ik wens iedereen vrede en geluk in 2026
